ทุนทรัพย์เป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกซื้ออุปกรณ์เสมอ นักศึกษาศิลปะส่วนใหญ่จะทราบเหตุผลข้อนี้ดี บางครั้งอุปกรณ์ที่ดีก็ไม่ได้ช่วยอะไรมากหากไม่มีฝีมือ การเลือกใช้ของราคาแพงบางครั้งจึงไม่มีความจำเป็น การใช้พู่กันบ่อยๆและไม่ค่อยถนอมก็อาจทำให้พู่กันพังได้ง่ายๆ และต้องซื้อใหม่อยู่บ่อยๆ หากเลือกจะใช้ของแพงจึงต้องคิดให้หนัก
พู่กันที่มีราคาย่อมเยาในที่นี้ตั้งแต่เบอร์เล็กสุดไปจนถึงเบอร์ใหญ่สุดราคาจะอยู่ที่ 10 -200 กว่าบาท ส่วนมากมักทำด้วยขนสังเคราะห์ หรือขนสัตว์ประเภทขนม้า ขนหูวัว ถ้าเป็นพู่กันจีนก็มีแบบที่ทำด้วยขนกระต่าย ขนจิ้งจอกขาว ขนหมาป่า (ส่วนมากยัดไส้แกนกลางด้วยขนวัวอีกที) ของถูกไม่ใช่ว่าจะเป็นของไม่ดี หากเราเลือกใช้และดูแลรักษาเป็น พู่กันราคาไม่แพงก็สามารถเป็นอาวุธประจำกายไปได้นานทีเดียว
พู่กันไม่แพงที่ดีควรมีลักษณะดังนี้
1. เมื่อดูด้วยตา ขนพู่กันควรเป็นสีออกขาว ขนพู่กันต้องเป็นเส้นตรง ไม่หงิกงอ ปลายขนตรง ไม่งอเป็นขอเบ็ด กรวยพู่กัน(ferrule)เรียบเสมอเป็นเนื้อเดียวกัน ไม่มีรอยต่อ และยึดติดแน่นกับด้าม (ขนพู่กันสังเคราะห์ที่เป็นสีอื่นมักมีขนกระด้าง ยกเว้นพู่กันนำเข้าจากต่างประเทศ)
2. เมื่อสัมผัส ขนพู่กันต้องอ่อนนุ่ม เมื่อลองปาดเบาๆกับปลายนิ้วต้องรู้สึกว่ามีสปริง
3. เมื่อขนพู่กันกลมชุ่มน้ำ ปลายขนต้องลู่เป็นปลายแหลม ขนพู่กันแบนต้องเรียบติดกันเป็นแผ่น ปลายไม่แตก (สมัยนี้พู่กันอยู่ในหลอดพลาสติก ทดสอบไม่ได้ แต่ก่อนเคยเห็นคนแอบทดสอบโดยการอมปลายพู่กันด้วย แต่อย่าลองทำเลยนะคะ)
การใช้และดูแลรักษา
- พู่กันขนสังเคราะห์ใหม่ๆไม่ควรนำมาขยี้สีที่แห้งกรังบนจานสี ถ้าเป็นขนสัตว์ยิ่งไม่ควรทำ เพราะขนจะบานได้ง่ายๆ
- ขณะระบาย พยายามอย่าปักปลายขนพู่กันลงกระดาษบ่อย ปลายขนจะงอเป็นขอเบ็ด แม้จะกรีดขนให้ตรงขณะพู่กันเปียกได้ แต่ปลายก็จะกลับไปงออยู่เรื่อยๆ
- การล้างพู่กัน อย่าล้างโดยการปักกดขนพู่กันไปที่ภาชนะเพื่อต้องการให้โคนขนสะอาด ให้จุ่มพู่กันในน้ำแล้วคนไปมา ถ้าไม่สะอาดให้ใช้ปลายนิ้วลงไปขยี้ขนพู่กันเบาๆในน้ำ หรือล้างด้วยสบู่อ่อนๆก็ได้
- หลังจากล้างพู่กันแล้ว ควรเช็ดน้ำออกให้ขนพู่กันลู่เป็นปลายแหลม วางในแนวราบ เมื่อหมาดหรือแห้งดีแล้ว พู่กันขนสังเคราะห์สามารถจัดเก็บโดยให้ปลายขนพู่กันตั้งขึ้นได้ ถ้าเก็บโดยให้ขนพู่กันตั้งขึ้นขณะเปียกทันที อาจทำให้กรวยพู่กันเป็นสนิมได้ (ในกรณีที่กรวยพู่กันไม่ได้ทำจากอลูมิเนียม)
- พู่กันขนสัตว์ไม่ควรเก็บโดยให้ขนพู่กันตั้งขึ้น เพราะจะเป็นการเร่งให้ขนบานเร็ว ควรวางในแนวราบ หรือแขวนให้ขนพู่กันชี้ลงพื้น
- พู่กันด้ามไม้เคลือบเงา ไม่ควรเช็ดถูทำความสะอาดด้วยสารละลายหรือสารระเหย น้ำยาเคลือบไม้จะเป็นฝ้า
- พู่กันสีน้ำไม่ควรนำไปใช้ร่วมกับสีอะครีลิค เพราะจะทำให้ขนแข็งกระด้าง เสียความอ่อนนุ่มไปเลย
- เมื่อเช็ดขนพู่กันชุ่มน้ำ แต่ปลายขนไม่รวบเป็นปลายแหลมก็ถือว่าหมดคุณภาพแล้ว เก็บไว้ใช้เป็นพู่กันสำหรับขยี้สีเกรอะกรังต่อได้
พู่กันขนสังเคราะห์เมื่อแห้งดีแล้วสามารถเก็บโดยให้ขนพู่กันตั้งขึ้นได้
ยี่ห้อพู่กันขนสังเคราะห์ในราคาพอต้านทานไหว
- จิตรกรน้อย Master Art ขนขาวด้ามไม้ ส่วนขนส้มด้ามเขียวจะกระด้างกว่า
- ST ขนขาวด้ามไม้
- SEIKEI ขนขาวด้ามใส
- Rubens ขนขาวด้ามดำ
- Pyramid ขนขาว
- Spider ขนขาว
- Pentel ขนน้ำตาลเข้มเหลือบๆ ด้ามสีออกทองๆ
- Angelo ขนส้มด้ามไม้ส้มๆเคลือบเงา
- ยี่ห้อของไทยมีที่ดีๆอยู่ยี่ห้อหนึ่ง ขนขาวด้ามแดงหรือน้ำเงินไม่แน่ใจ(จำได้แค่ชื่อออกไทยมากๆ) รู้สึกว่าตอนนี้จะเลิกผลิตไปแล้วด้วย นักเรียนศิลปะที่เกิดก่อนปี 2520 น่าจะรู้จัก (ใครยังจำชื่อได้ช่วยบอกด้วยค่ะ)
พู่กันชุดเก่ง
ส่วนมากเป็นขนสังเคราะห์เพราะราคาถูก แต่ถ้าปลายทู่ก็ต้องเปลี่ยนใหม่อยู่เรื่อยๆ
*เฉพาะเบอร์ 1, 4 และ 5 เท่านั้นที่เป็นขนสัตว์
ส่วนเรื่องของพู่กันขนสัตว์จะนำมาบอกเล่าในภายหลังค่ะ
